Enos Mafokate, prvi crni južnoafrički showjumper, preminuo je u Johannesburgu u septembru 2026. u 80. godini, ali njegovo naslijeđe živi kroz Soweto Equestrian Centre, školu jahanja koju je osnovao kako bi mladim crnim jahačima otvorio vrata elitnog sporta.

Enos Mafokate započeo je karijeru kao štalski radnik, a tokom aparthejda izrastao je u vrhunskog sportistu i profesionalnog jahača. U sportu koji je dugo bio obilježen kolonijalnim naslijeđem i dominacijom bijele elite, on je postao simbol rušenja barijera. Kao dijete je, prema izvornom tekstu, čak bio suočen s prijetnjom hapšenja nakon što je uhvaćen kako jaše konja bijelca, a uprkos rasnim zakonima i segregaciji uspio je 1975. postati prvi crni južnoafrički showjumper.

Nakon ukidanja aparthejda, Mafokate je 1992. godine bio sportski ambasador Južne Afrike na Olimpijskim igrama u Barceloni. Godine 2006. osnovao je neprofitnu organizaciju Soweto Equestrian Centre, s ciljem da mladim crnim jahačima omogući pristup sportu koji je za mnoge zajednice dugo bio nedostižan zbog cijene, kulture i historijskih prepreka. Centar je opisan kao jedini konjički centar na svijetu smješten u townshipu.

U centru u Sowetu djeca i mladi uče osnove njege konja, jahanja i takmičarskih vještina, a mnogi od njih volontiraju vikendom i treniraju za buduća takmičenja. Tekst navodi da centar ima i širu društvenu ulogu: pomaže zajednici, promoviše terapijske koristi rada s konjima i nastoji „dekolonizirati” odnos crnih zajednica prema konjima, koji su u Sowetu dugo bili povezivani prvenstveno s radom i vučom.

Mafokate je, prema tekstu, i u starijoj dobi nailazio na rasističke mikroagresije, uključujući incident iz 2017. kada ga je zaštitar pitao da dokaže vlasništvo nad konjem koji je utovarao u prikolicu. Ipak, njegova škola ostaje besplatna, a mladi iz Soweta kroz brigu o konjima i treninge dobijaju priliku da se uključe u sport koji je historijski bio zatvoren za njih. Nakon njegove smrti u septembru 2026. godine, njegovo naslijeđe nastavlja živjeti kroz generacije učenika koje je inspirisao.

Izvor: The Guardian