Nova studija upozorava da bi nuklearna detonacija na velikoj visini u niskoj Zemljinoj orbiti mogla u vrlo kratkom roku onesposobiti većinu satelita, izazvati lančane sudare i dugotrajno ugroziti ključne komunikacijske i druge usluge.

Visoko iznad naših glava već je prilična gužva, a nova naučna analiza pokazuje koliko bi taj prostor mogao postati ranjiv u slučaju nuklearne eksplozije u svemiru. Prema tekstu objavljenom na portalu Nezavisnih novina, u niskoj Zemljinoj orbiti trenutno kruži više od 13.000 satelita, koji su osnova za vremenske prognoze, telefonske i podatkovne komunikacije, satelitski internet i druge važne usluge. Upravo zato, upozoravaju istraživači, posljedice jedne detonacije mogle bi biti dalekosežne.

Studija, koju su uradili istraživači sa Univerziteta Viskonsin–Medison i Univerziteta Prinston, simulirala je nuklearnu eksploziju snage 1 megatona na visini od 500 kilometara iznad južnog Atlantika, u području Južnoatlantske anomalije, gdje je Zemljino magnetno polje neuobičajeno slabo. Prema njihovim proračunima, takvi uslovi bi pojačali efekte eksplozije i zarobili radioaktivne čestice u dijelovima orbite kroz koje sateliti prolaze. To bi, navode autori, stvorilo vještački pojas zračenja sličan onome koji je nastao nakon testa Starfish Prime iz 1962. godine.

Rezultati simulacije su posebno zabrinjavajući. Prema modelu koji obuhvata 13.300 aktivnih satelita, već prvog dana nakon eksplozije bilo bi onesposobljeno 25 odsto flote. Nakon tri dana taj udio bi porastao na 78 odsto, poslije sedam dana na 98 odsto, a do 15. dana na 99,4 odsto. Čak i u scenariju sa pojačanom zaštitom od zračenja, 99,3 odsto satelita bilo bi van funkcije u roku od 30 dana. U slučaju znatno slabije bojeve glave od 100 kilotona, za onesposobljavanje 99 odsto satelita trebalo bi oko godinu dana.

Autori upozoravaju da zračenje ne bi bilo jedina prijetnja. Kako bi sateliti gubili sposobnost manevrisanja, povećao bi se rizik od sudara, a u prve dvije godine moglo bi ih biti oko 20. Nakon deset godina takvi sudari bi, prema procjeni, stvorili oko 3.900 novih komada svemirskog otpada. Istraživači upozoravaju da bi se taj proces mogao nastaviti i nakon perioda obuhvaćenog simulacijom, uz mogućnost lančane reakcije koja bi dodatno otežala obnovu orbitalne infrastrukture i povratak usluga u svemiru.

U tekstu se podsjeća i da nuklearno oružje u svemiru nije samo teorijska prijetnja: tokom Hladnog rata SAD i SSSR izveli su 18 nuklearnih eksplozija na velikim visinama, a test Starfish Prime već je doveo do oštećenja tadašnjih satelita. Ipak, današnje orbitalno okruženje je mnogo gušće naseljeno, pa bi posljedice bile daleko teže. Istraživači zato poručuju da je nužno spriječiti razmještanje i upotrebu nuklearnog oružja u svemiru, jer bi šteta za satelitske sisteme i svakodnevni život na Zemlji mogla biti ogromna i dugotrajna.

Izvor: Nezavisne novine